درس 15   اسوه زهد و تقوا

تمرين و پرسش:
1 – براي هر يك از كلمه هاي زير دو هم خانواده بنويسيد:

عبادت : عبد، تعبد ،عابد،معبود،معبد،
مخاصمه: خصم، خصومت ،خصمانه، متخاصم
گرفتار : گرفته ،‌گرفتني ،گرفتگي،گرفت
مزرعه : مزرع ، زراعت  ، مزارع ، زرع ، زارع

2 – «به راه بياورد» از اين اجزا تشكيل شده است . به + راه + بياورد
(حرف + اسم + فعل) مانند اين چهار مثال يا پنج نمونه ي ديگر در متن اسوه زهد و تقوي بيايد و اجزاي آنها را مشخص كنيد:(اين گونه عبارت ها را عبارت فعلي مي نامند)

به نظر مي رسد : به + نظر+ مي رسد _ حرف+ اسم + فعل
به طول انجاميد :به + طول + انجاميد _ حرف + اسم + فعل
به ياد دارم:به + ياد + دارم _ حرف+ اسم + فعل
به پا ايستاد:به + پا + ايستاد _ حرف+ اسم + فعل

3 – با توجه به جمله هاي زير براي حاج آخوند 6 تا 8 صفت بنويسيد

مرحوم حاج آخوند در همه ي عمرش با كسي دعوا نكرد،(مردم دار، خوش خلق،نيك سرشت،مهربان، فهميده، با فرهنگ) كسي را دشنام نداد، (با ادب، با شخصيّت ،مهربان)به روي كسي فرياد نكشيد،(خوش اخلاق،پر حوصله،خوش برخورد ،صبور) هرگز از احدي غيبت نكرد.(باتقوا،پرهيزگار،پاكدل) هرگز دروغ نگفت(باتقوا، پارسا)هرگز خلف وعده نكرد.(باوفا،راستگو،صادق) كمترين تجاوزي به حق احدي نكرد (درستكار،با ايمان ،قانع)و آزاري به كسي نرساند. (بي آزار، دلسوز، باتقوا)

سيرت زيبا : معني شعر:

روزگار بسيار چرخيده وگذشته و سال هاي فراوان ديگر نيزخواهدگذشت. لذا انسان آگاه و زرنگ هرگز به دنيا اعتماد نكرده و به آن دل نمي بندد.
اي انساني كه توان انجام كار خير را داري، قبل از فرارسيدن مرگ (وقبل از اينكه ديگركاري از دستت بر نيايد)كار نيكي از خودت به يادگار بگذارد.
اگر از انسان نام نيك باقي بماند، شايسته تر از آن است تا كاخي گرانبها يا خانه اي مجلّل و باشكوه (براي آيندگان) از او باقي بماند.
ظاهر زيبا ، پوچ و نابودشدني است. (براي آخرت تو فايده اي ندارد)پس اي انسان روش و اخلاق پسنديده از خودت نشان بده و درون و باطن خود را زيبا كن.

از آه دل دردمندان و ستمديدگان و همچنين از نفرين و دعاي پرهيزگاران بترس .

با هر انساني به زبان خودش برخورد كن)دربرابر گل، مانند گل باش ودر برابر خار،مانند خار.

            منتخب از قصيده ي سعدي كه در اصل 47 بيت مي باشد

نگارش 5 – گزارش نويسي

گزارش نوعي نوشته است كه در آن نويسنده اطلاعاتي در مورد موضوعي خاص در اختيار كساني مي گذارد كه از آن مطلع نيستند.
در تهيه گزارش بايد به دقت به مشاهده و جمع آوري اطلاعات پرداخت.

 در گزارش نويسي ثبت واقعيات ضروري است.

موضوعات مهم در اين زمينه: گزارشي از يك بازديد(بازديد از نمايشگاه كتاب،گل،صنايع دستي،فرش،مواد غذايي،پوشاك ، اتومبيل و ...

گزارش از يك مسابقه

گزارش از يك اردو يا گردش علمي

درس 16 آزادي و آزادگي

تمرين و پرسش :
1 – براي هريك از كلمه هاي زير دو هم خانواده بنويسيد

اسارت = اسير، اسرا
رهايي = رهيدن ، رها
موانع = امتناع ،‌ممنوع،منع،ممانعت

2 – خودشناسي چنين تركيب يافته است، خود + شناس (بن مضارع) + ي، سه مثال ديگر پيدا كنيد و اجزاي آن را مشخص كنيد.

ضمير مشترك+ بن ماضي+پسوند «ي»
خودسازي= خود(ضميرمشترك)+ساز(بن مضارع)+(پسوند)ي
خودخواهي= خود(ضميرمشترك)+خواه(بن مضارع)+(پسوند)ي

خودبيني=خود(ضميرمشترك)+بين(بن مضارع)+(پسوند)ي

3 – در دو بيت زير ضميرهاي شخصي را مشخص كنيد
اي كه دستت مي رسد كاري بكن/ پيش از آن كز تو نيايد هيچ كار
 –َ (ت) در دستت = ضميرشخصي پيوسته دوم شخص مفرد / تو= ضمير شخصي جدا دوم شخص مفرد
نام نيكو گر بماند ز آدمي / به كزو ماند سراي زرنگار
ضمير:او= ضمير شخصي جدا سوم شخص مفرد  (كز و مخفف كه از او ) و=ضمير شخصي جدا سوم شخص مفرد
4 – آزادگي با آزادي چه تفاوتي دارد؟
آزادگي رهايي از اسارت خويشتن است اما آزادي رهايي از اسارت ديگران است.( آزادي وقتي حاصل مي شود كه كسي بر انسان تسلط نداشته باشد اما آزادگي با تسلط انسان برخويشتن بدست مي آيد. )
(آزادي با رفع موانع از محيط بيرون و سامان بخشيدن بدان فراهم مي آيد اما آزادگي نتيجه ي خودشناسي و خودسازي و سامان بخشيدن به نيروها و انگيزه هاي عالم درون است. )
بياموزيم

نامه ي سرگشاده يا نامه ي مردمي ، يك قالب ادبي است كه نويسنده عقايدخود را درمورد موضوعي خاص بيان مي كند، گيرنده ي خاصي ندارد نامه هاي سرگشاده را پست نمي كنند زيرا مخاطبان آن گروه

وسيعي از جامعه هستند.  گاه كوتاه و در حد يك مقاله يا گزارش چند صفحه اي مي باشد. گاه نيز ممكن است يك كتاب چند صفحه اي در قالب نامه ي ادبي نوشته شود.

مثال:نامه اي به اعماق قرون    اثر دكترعلي شريعتي

نامه هاي چارلي چاپلين به دخترش

نامه هاي پدري به دخترش    اثر«نهرو» نخست وزي فقيد هند
تمرين و پرسش :
1 – ضميرهاي شخصي را در جمله هاي زير مشخص كنيد:
دوست عزيزم ، از نامه ي تو بوي نوميدي مي آيد و اين مايه ي تأسف من شد.
(م) در عزيزم ،‌ضمير متصل يا پيوسته ي مشخص(اول شخص مفرد)
تو = ضمير منفصل شخصي،دوم شخص مفرد
من =ضمير منفصل يا جدا (ي) شخص ،اول شخص مفرد
2 – زمان افعال را بنويسيد:
آورده اند كه چند بار در صحبت ابراهيم ادهم بودند.
محاسن بر خاك نهاده بود و در آتش مي دميد.

آورده اند =ماضي نقلي سوم شخص جمع
بودند= ماضي ساده سوم شخص جمع

نهاده بود =ماضي بعيد سوم شخص مفرد

مي دميد= ماضي استمراري سوم شخص مفرد

3 – شعر «عمر عزيز» در چه قالبي سروده شده است؟ مثنوي

  RSS